Müslüman Türk Medeniyeti İnşasında Bir Sivil Toplum Kuruluşu Olarak Ahilik

Yazar: Rüştü YEŞİL Yıl: 2019 Yayınlandığı Dergi / Yayın:MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi

Özet
Bu çalışmanın amacı, Müslüman Türk tarihi birikiminden yola çıkarak modern Türk toplumunda gelişim gösteren sivil toplum kuruluşlarının, yaşamın her alanında daha işlevsel hâle gelebilmesi için gerekli olan tarihî ve kültürel dokuya uygun bir sivil toplum kültürünün ve sivil toplum kuruluşu yapılarının oluşmasına zihinsel açıdan ve değer temelleri açısından katkı sunmaktır. Bu amaçla, tarihî mirasımızda var olan ve bilim insanlarının hemen hepsinin siyasal, sosyal, kültürel ve ekonomik yaşamda etkin bir yapıya sahip olduğu kabul edilen Ahilik müessesesinin, bir sivil toplum kuruluşu olarak yapılarına ilişkin tespitler yapılmaya çalışılmıştır. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden “doküman analizi” tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu bağlamda, yapılan incelemeler sonunda şu tespitlerin öne çıktığı söylenebilir: (1) Ahilik, başta Anadolu olmak üzere ülke coğrafyasında meydana gelen dinî ve siyasi olaylar ile savaş, göç, toplumsal bunalımlar gibi kriz dönemlerinde duyulan toplumsal ihtiyaçların doğal bir sonucu olarak çıkmıştır. (2) Modern sivil toplum kuruluşlarının yaşamış olduğu maddiyat ve insan kaynağı problemlerini kendi iç dinamikleri yoluyla aşabilmiştir. (3) Ekonomik ve insan kaynağını yetiştirme konusundaki başarısı, bağımsız bir sivil toplum kuruluşu olma vasfını güçlendirmiştir. Bu ve benzeri tespitler, alanyazın eşliğinde tartışılmış ve günümüz Müslüman Türk toplumundaki sivil toplum yapılanmaları ve çalışmalarına ilişkin öneriler sunulmaya çalışılmıştır.

Abstract
The primary goal of this study is to contribute to the formation of a civil society culture and NGO structures suitable for the historical and cultural textures necessary for the civil society organizations developing in modern Turkish society to be more functional in all areas of life. For this purpose, it has been tried to be determined about the structures of the Akhism, which is accepted to be an effective structure in the political, social, cultural and economic life and the structures that exist in our historical heritage. The study was carried out by using “document analysis technique”. In this regard, it can be said that the following findings come to the forefront: (1) Akhism came to existence as a result of the crisis caused by religious and political events, wars and migration in Anatolia. (2) It was able to overcome the problems of material and human resources experienced by modern non-governmental organizations through its internal dynamics. (3) Its success in the area of raising human resource strengthened its independent NGO statue. These and similar findings were discussed in the light of the literature and suggestions were made about the NGO structures and activities in the modern Turkish society.

Makale Metni