Bir Sosyal Kontrol Aracı Olarak Ahilik ve Toplumsal Dinamikleri

Yazar: Mustafa TEKİN Yıl: 2004 Yayınlandığı Dergi / Yayın:I. Ahî Evrân-ı Velî ve Ahîlik Araştırmaları Sempozyumu

Özet

Yüzyıllar boyunca Anadolu’da adından “olumlu” icraatlarla bahsedilen Ahîlik, sadece ticarî hayatta değil, toplumsal hayatın birçok alanlarında da önemli roller oynamıştır. Kanaatimizce Ahîliği değerli kılan nokta; basit bir esnaf loncası olmaktan çok öte, insan hayatının bütününe yönelik temel ilkelerinin varlığıdır. Böylece Ahîlik, insanı ve toplumu beslendiği toplumsal dinamiklerin temel ilkeleriyle eğitmiş; toplumsal normların uygulanması üzerinde titizlikle durmuş; toplumsal uyumun devamı yolunda önemli fonksiyonlar icra etmiştir. Bu ise ilk elden, Ahîliğin gerek kendi içinde gerekse toplumda bir sosyal kontrol aracı oldu- ğunu göstermektedir. Biz bu çerçevede “sosyal kontrol” bağlamında Ahîliği yeni- den okumak; daha sonra yüzyıllar boyu bir gelenek oluşturan ve günümüzde de hâlâ yansımaları bulunan Ahîliği besleyen toplumsal dinamiklerin altını çizmek istiyoruz. Bu noktada öncelikle, konumuz özelinde kavramsal ve tarihsel bir yakla- şımda bulunmaya çalışacağız.

Makale Metni