Anadolu ve Rumeli Coğrafyalarının Türkleşme ve İslamlaşma Sürecinde İnşa Edilen Medeniyetin Özgünlüğü ve Ahiliğin Rolü

Yazar: Ekrem Erdem Yıl: 2023 Yayınlandığı Dergi / Yayın:Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi

Özet

Türklerin Orta Asya’daki eski topraklarından getirdikleri kültürel, sosyal ve iktisadi değerleri ile Acem, Arap ve Anadolu coğrafyasından elde ettikleri değerler ve pratiklerin İslam’la buluşması sonucu Anadolu Türk İslam medeniyeti meydana gelmiştir. Fütüvvet, bu medeniyetin çekirdeğinde var olan önemli unsurlardan biri olmuş ve bu topraklara özgü önemli işlevleri icra eden bir kurumsal yapıya dönüşmüştür. Anadolu fütüvvet ehli, ilk zamanlar Türklerin gaza/fetih ve iskân politikasının hayata geçirilmesinde Alplerle yakın temas halinde olmuş; böylece hem batıya doğru genişlemeyi sağlarken hem de farklı yönlerden gelen saldırı ve istilaları defetmek için savunma yapmışlar, gerektiğinde de yönetim kademelerinde katkıda bulunmuşlardır. Belki daha önemlisi, bu topraklarda kendilerine özgü bir ekonomik düzenin inşası ve sürdürülebilir olması için, Ahilik adı altında her yerde esnaf ve sanatkârlardan oluşan büyük bir kurumsal yapı oluşturmuşlardır. Bu çalışmanın amacı, fütüvvet anlayışının ve Ahilik teşkilatının Anadolu ve Rumeli coğrafyalarının Türkleşme ve İslamlaşma sürecinde oynadığı bu dinamik rolü incelemek ve tahlil etmektir.

Anahtar Kelimeler: Anadolu ve Rumeli’nin Türkleşmesi ve İslamlaşması, Fütüvvet ve Ahilik, Osmanlı İktisat Tarihi.

THE ORIGINALITY OF THE CIVILIZATION BUILT IN THE TURKIZATION AND ISLAMIZATION PROCESS OF ANATOLIAN AND RUMALIA GEOGRAPHY AND THE ROLE OF AKHIZM

Abstract

The Anatolian Turkish-Islamic civilization has emerged as a result of cultural, social and economic values that the Turks brought from their former lands in Central Asia, as well as the values and practices they obtained from the Persian, Arab and Anatolian geography, with Islam. Futuwwa has been one of the important elements existing in the core of this civilization and has turned into an institutional structure that performs important functions specific to these lands. The Anatolian futuwwa people were in close contact with the Alps in the realization of the Turks' ghaza/conquest and settlement policy. Thus, while providing westward expansion, they also defended to repel attacks and invasions from different directions. More importantly, they have established a large institutional structure consisting of artisans and craftsmen everywhere under the name of Akhizm (‘Ahilik’) in order to build and sustain a unique economic order in these lands. The aim of this study is to examine and analyze this dynamic role played by the understanding of futuwwa and the Akhi organization in the process of Turkization and Islamization of Anatolian and Rumelian geography.

Key Words: Turkization and Islamization of Anatolian and Rumelia, Futuwwa and Akhizm, Economic History of Ottoman Empire.

Makale Metni