Yazar: Mehmet KARAGÜL ve Zeynep Sare YARAŞ Yıl: 2026 Yayınlandığı Dergi / Yayın:Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
ÖZ
Ahilik teşkilatı, esnaf ve zanaatkârların arasında adalet, yardımseverlik, dürüstlük ve dayanışmayı destekleyen sosyal ve ekonomik bir sistem olarak ortaya çıkmıştır. Abbasi halifesi Nasır Lidinillah döneminde Fütüvvetin kurumsallaştırılması ile başlayan Ahilik, düşünce sistemini Anadolu'ya yayarak iş hayatında dayanışmanın artırılmasını amaç edinmiştir. Ahilikte temel ilke olarak yer alan kanaatkârlık, günümüzdeki hâkim kapitalist düşüncenin aksine kârı maksimize etmek yerine, sosyal sorumluluğu ve hakkaniyeti esas almaktadır. Üretim ve tüketim odaklı bir iktisadi yaklaşımın benimsendiği Ahilik düşüncesinde, üretimde kalitenin ve şeffaflığın ön planda olması gerektiği vurgulanırken, tüketimde ise ihtiyaç temelli sürdürülebilirliğe dayalı talep anlayışını teşvik etmektedir. Bu çerçevede Ahilik temel ilkelerinin, günümüzde yaygın görülen; kalitesiz ürünler, tüketici haklarının ihlali, talep yetersizliği, çevre sorunları, gelir dağılımı bozukluğu, aşırı tüketim ve işsizlik gibi sorunlara kalıcı çözümler üretilebileceği düşünülmektedir. Ahilik ilkelerinin günümüzde de etkin bir şekilde uygulanması, daha adil, sürdürülebilir ve insana odaklı bir ekonomik düzenin oluşturulmasına yardımcı olacağı söylenebilir. Bu bağlamda, Ahilik ilkelerinin günümüz iktisadi yapısına uyarlanması hem toplumsal refahın artmasını hem de sosyal adaletin sağlanmasına yardımcı olabileceği göz ardı edilmemelidir. Bu çalışmada günümüzde yoğun olarak yaşanan; gelir dağılımı bozukluğu, işsizlik, enflasyon, ürün ve talep yetersizliği gibi sorunların nedenleri, boyutları, ortaya konduktan sonra, Ahilik düşünce siteminin hâkim kılınması halinde söz konusu sorunlara nasıl çözüm olacağı konuları tartışılmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Ahilik, Fütüvvet, Kapitalizm, Ekonomik Yaklaşımlar, İktisadi Sorunlar.
The Applicability of the Fundamental Values of the Ahi System as Solutions to Contemporary Economic Problems
ABSTRACT
The Ahi organization emerged as a distinctive socio-economic system grounded in the values of justice, benevolence, honesty, and solidarity among artisans and craftsmen. Rooted in the institutionalization of Futuwwa during the reign of Abbasid Caliph al-Nasir li-Din Allah, the Ahi system sought to strengthen cooperation in professional life by disseminating its ethical and economic principles across Anatolia. In contrast to the prevailing capitalist paradigm, the Ahi system places austerity at its core, advocating for a trade ethos centered on social responsibility and fairness rather than profit maximization. Embracing an economy oriented toward both production and consumption, the Ahi philosophy underscores the importance of quality and transparency in production, while promoting need-based, sustainable consumption practices. From this perspective, the fundamental tenets of the Ahi system are posited to offer enduring solutions to pressing contemporary challenges, including poor-quality production, consumer rights violations, insufficient demand, environmental degradation, income inequality, overconsumption, and unemployment. The effective integration of Ahi principles into the modern economic framework could contribute significantly to the establishment of a more equitable, sustainable, and human-centered economic order. Accordingly, this study examines the underlying causes and dimensions of prevalent issues such as income disparity, unemployment, inflation, and production-demand imbalances, and subsequently explores how the adoption of the Ahi system of thought as a guiding paradigm could address these persistent problems.
Keywords: The Ahi System, Futuwwa, Capitalism, Economic Thoughts, Economic Problems.
Makale Metni