Yazar: Hüseyin TEZER Yıl: 2026 Yayınlandığı Dergi / Yayın:Journal of Public Economy and Public Financial Managemen
Özet
Bu çalışma, Ahi Evran iktisadını kurumsal politik ekonomi perspektifinden yeniden değerlendirerek Ahilik sisteminin günümüz sürdürülebilir kalkınma tartışmalarına sağlayabileceği teorik katkıları incelemektedir. Literatürde Ahilik çoğunlukla tarihsel, kültürel ve mesleki bir örgütlenme modeli olarak ele alınırken, bu çalışma Ahiliği ekonomik yönetişim mekanizmalarını bünyesinde barındıran bütünleşik bir kurumsal sistem olarak analiz etmektedir. Çalışmada tarihsel kurumsalcılık, kurumsal iktisat, sosyal sermaye ve ahlak ekonomisi literatürleri bir araya getirilerek kavramsal ve analitik bir çerçeve oluşturulmuştur. Bu çerçevede Ahiliğin üretim ahlakı, ticaret etiği, sosyal dayanışma, mesleki eğitim ve kurumsal denetim mekanizmaları; kurumsal güven, sosyal sermaye, ekonomik kapsayıcılık ve sürdürülebilir kalkınma kavramlarıyla ilişkileri bakımından değerlendirilmektedir. Yapılan teorik ve kurumsal değerlendirme, Ahilik sisteminin güven üretimi, işlem maliyetlerinin sınırlandırılması, sosyal sermayenin güçlendirilmesi ve ekonomik katılımın desteklenmesiyle ilişkilendirilebilecek kurumsal mekanizmalar içerdiğine işaret etmektedir. Ayrıca ekonomik faaliyetleri toplumsal sorumluluk ve ahlaki normlarla ilişkilendiren yapısı, Ahiliğin sürdürülebilir kalkınmanın ekonomik, sosyal ve kurumsal boyutlarıyla belirli ortaklıklar taşıdığını göstermektedir. Çalışma, bu ilişkileri ampirik nedensellik iddiası olarak değil, tarihsel bir kurumsal yapının çağdaş kurumsal iktisat ve sürdürülebilir kalkınma literatürü üzerinden teorik olarak yeniden yorumlanması çerçevesinde ele almakta ve Ahi Evran iktisadının politik ekonomi açısından yeniden değerlendirilmesine yönelik analitik bir çerçeve önermektedir.
Anahtar Kelimeler: Ahilik, Ahi Evran İktisadı, Kurumsal İktisat, Sosyal Sermaye, Ahlak Ekonomisi, Sürdürülebilir Kalkınma, Politik Ekonomi
REASSESSING THE ECONOMICS OF AHİ EVRAN FROM THE PERSPECTIVE OF INSTITUTIONAL POLITICAL ECONOMY
Abstract
This study reassesses the economics of Ahi Evran from an institutional political economy perspective and examines the potential theoretical contributions of the Ahi system to contemporary debates on sustainable development. While the existing literature generally approaches Akhism as a historical, cultural, and vocational organization, this study analyzes it as an integrated institutional system encompassing mechanisms of economic governance. Drawing on the literature on historical institutionalism, institutional economics, social capital, and moral economy, the study develops a conceptual and analytical framework. Within this framework, the core components of the Ahi system—production ethics, commercial morality, social solidarity, vocational training, and institutional supervision—are evaluated in relation to institutional trust, social capital, economic inclusiveness, and sustainable development. The theoretical and institutional assessment suggests that the Ahi system incorporated mechanisms that can be associated with the generation of trust, the limitation of transaction costs, the strengthening of social capital, and the promotion of economic participation. Moreover, its integration of economic activity with social responsibility and moral norms indicates certain affinities with the economic, social, and institutional dimensions of sustainable development. Rather than making claims of empirical causality, the study interprets these relationships as a theoretical reassessment of a historical institutional structure through the lenses of contemporary institutional economics and sustainable development literature and proposes an analytical framework for reconsidering the economics of Ahi Evran from a political economy perspective.
Keywords: Ahi Evran Economics, Institutional Economics, Social Capital, Moral Economy, Sustainable Development, Political Economy
Makale Metni