TÜRK KÜLTÜRÜNDE ESNAF DESTANLARI

THE DESTANS OF TRADESPEOPLE IN TURKISH CULTURE

Özet
Halk Şairleri kültürümüzde üç önemli özellikleriyle öne çıkarlar. 1.

Halkın tercümanı olmaları, 2. Türkçeye hizmet etmeleri, 3. Repertuara ka-
zandırdıkları türküler. Bunun yanında yaşadıkları çağda yaşadıkları ha-
diseleri, içinde bulundukları ferdi ve içtimai durumları şiirlerine konu et-
meleri bakımından da önemli fonksiyon içre ederler. Bir bakıma şiirleriyle

tarihe ışık tutarlar.
Toplumda karşılaşılabilecek ne kadar konu varsa bunlar her biri
âşıkların şiirine konu olmuştur. Ortaya koydukları ve bilhassa cönklerde
kayıtlı şiirler, yüzyılların derinlerine kadar giden konuların ve kelimelerin
izleri barındırır.
Edebiyatımızda destan olarak adlandırılan ve âşıkların, temel özelliği
olay, düşünce, durum, kanaat ve inanç anlatmaya dayalı hikâye kimliği
taşıyan şiirler de vardır. Destanda anlatım, hikâye etme esasına dayanır.
Bir bakıma didaktik şiir mahiyetindedir. Hemen hemen her konu, destanın

kapsamına girer. Bildirimizde üzerinde duracağımız esnaf konusu da des-
tanlarda yerini almış konuların başında gelir.

Esnaf destanları Elimizde muhtelif yüzyıllarda ortaya konulmuş
30’dan fazla destan vardır. Bunlar hacim itibariyle oldukça hacimlidirler
Meftuni’nin 33, Ruzî’nin 32 dörtlük destanı vardır. Bugünkü tespitlerimize
göre edebiyatımızda esnaf destanlarının ilk örneği XVIII. yüzyılda Kâmilî
tarafından ortaya konulmuştur.
Bildirimizde tespit ettiğimiz destanlar metodik olarak ele alınacak ve
bir sonuca varılmaya çalışılacaktır.
Anahtar Sözcükler: Âşık Edebiyatı, Destan, Esnaf.
Abstract
Folk poets become prominent in Turkish culture with three significant
characteristics. 1. Being interpreters of the people, 2. Serving Turkish, 3.
The folk songs (türkü) which they acquire to repertoire. In addition, they
also have important functions in terms of their poems including the events
they have lived in their age, the individual and social situations they are in.
They keep a light to the history with a look of poetry.
How many issues can be encountered in society, each of them has been
subject to the poetry of ashiks (folk poet). The poems that they reveal and
especially the poems recorded in the conks contain traces of the topics and
words that go back to the depths of centuries.

There are also poems in our literature called destan, bearing the
identity of a story based on story, thought, situation, conviction and belief.
Narration in destan is based on story-telling, and it is a kind of didactic
poem. Almost every subject falls into the scope of the destan. The subject of
tradesmen, which is the topic of this study, is at the beginning of the topics
that have taken place in the destans.
We have more than 30 destans of tradespeople have set out in various
centuries. These poems are quite large in terms of length. Meftuni
has 33-quadrant poem and Ruzi has 32-quadrant destan. According to our
findings today, the first example of destans of tradespeople in our literature
was revealed by Kâmilî in the 17th century. Most of destans of tradespeople
were created in 19th century. There are about 150 professions stated in all
destans.
In this study, the destans of tradespeople that are determined will be
handled methodically and tried to reach a conclusion
Keywords: Ashik literature, destan, tradespeople.

Yazar: Yrd. Doç. Dr. Doğan KAYA

Yıl: 2017
İlgili Dosyalar