TİCARET VE KAZANÇ AHLÂKININ HİNDİSTAN GÖRÜNÜMÜ: FETÂVÂ-YI CİHÂNDÂRÎ VE PAZAR BAHSİ

INDIA’S VIEW OF TRADE AND ETHICS OF GAIN: FETAWA-YI CIHANDARI AND MARKET SUBJECT

Özet

Türk-İslâm devletlerinin tarihini ortaya koyarken tarihi kaynakların pek çok türüne başvurulmaktadır. Bunlardan birisi de siyasetname türünde yazılmış olan eserlerdir. Bu yönüyle Delhi Türk Sultanlığı’nın siyasi tarihinin belli bir dönemine yakından şahitlik eden Ziyâeddîn Berenî diğer eserlerinin yanında Fetâvâ-yı Cihândârî adıyla siyasetname türünde de bir eser vermiştir. Söz konusu bu eser içerisinde pek çok husus olduğu gibi ticaret, pazar, kazanç ve kâr elde etme durumuna dair bilgiler de yer almıştır. Berenî, eserinin bu bahsinde, hükümdarın ticaret ve sürekliliği sağlamak adına neler yapması gerektiğini ortaya koyduğu gibi ticaret ve kazanç ahlâkı üzerine de nakillere yer vermiştir. Hazırlanan bu çalışmayla birlikte de onun yer verdiği nakiller, yeniden gün yüzüne çıkarılmıştır. Bu doğrultuda bizzat idareci tarafından belirlenen fiyat uygulamasının olası vurgunculuğun ve stokçuluğun önüne geçeceği tespiti, halkın temel ihtiyaçlarının karşılanmasında nasıl bir yol takip edilmesi ve İslâm hukuku ile bu- nun temellendirilmesindeki isabet etraflıca ortaya konmuştur. Çalışmada yine ticaret hukuku, kazanç ahlâkının İslâmiyet açısından dayandığı nokta, esnafların pazarda ürün satarken hangi hususlara dikkat etmeleri gerektiği gibi hususlar üzerinde durulmuştur. Son kısımda ise İslâmiyet’in ticaret adap-erkânına dair getirdiği öğretilerin Delhi ve Hindistan’da da bütün yönleriyle birlikte nasıl bir gelişme gösterdiği üzerinde durulmuştur.

Anahtar Sözcükler: Hindistan, Delhi, Siyasetname, Ticaret, Pazar, Ahlâk.

Abstract

While revealing the history of the Turkish-Islamic states, many historical sources are being used. One of these is the works written in the form of Siyassetname. Ziyâeddîn Berenî, who closely observes a certain period of the political history of the Delhi Turkish Sultanate in this respect, gave a work in the form of politeness in the name of Fetâvâ-y Cihândârî besides other works. In this work, there are many things in this work, such as information on trade, market, profit and profit. In this article of Berenî, Berenî has shown what the ruler should do in order to provide trade and continuity, as well as on the morality of trade and profit. With this prepared work, the transporations that he has included have been brought to the surface again. In this direction, the determination that the price application determined by the manager himself will prevent the possible emphasis and stockholding, the way to follow the basic needs of the people and the way in which it is based on Islamic law has been extensively demonstrated. The study also focuses on trade law, the point that Islamic morality is based on Islam, and what points tradesmen should pay attention to when selling merchandise on the market. In the last part, it is emphasized that the teachings that Islam brought about the trade customs-maneuver developed in all directions in Delhi and India.

Keywords: India, Delhi, Siyaset-nameh, Trade, Market, Ethics.

Yazar: Arş. Gör. Dr. Bilal KOÇ

Yıl: 2018
İlgili Dosyalar