MOĞOL İSTİLASINDA AHİLİK TEŞKİLATININ SOSYO-EKONOMİK FAALİYETLER

THE AHILIK ORGANIZATION’S SOCIAL AND ECONOMIC AVTIVITIES DURING THE MONGOL INVASION

Özet

Ortaçağ Anadolu Türk şehirlerinin sosyal-idari yönden nasıl yönetildikleri incelendiğinde Kadılık kurumuna bağlı olanların arasında “Ahi Baba” ve ona bağlı çeşitli esnaf şeyhlerinin olduğu kayıtlardan anlaşıl- maktadır. İbn Battuta seyahatnamesinde Anadolu’da Ahilik teşkilatının önemli fonksiyonlar icra ettiğini belirtir. Gençleri bir çatı altında top- lamak, onları birer zenaatkar yapmak, gençlere usul ve adap öğretmek; yani bugünün eğitim diliyle söylemek gerekirse değerler eğitimini vermek, garipleri doyurmak, bir araya toplanmak, eğlenmek vb. Sosyal denge ve barışın sağlanması adına bu türden faaliyetler bugün de önemlidir. Ayrıca Ahilik teşkilatları, bilhassa Moğol istilasının Anadolu’da hüküm sürdüğü yıllarda şehirlerin korunması, halkın Moğollara karşı organize edilmesi gibi önemli faaliyetleri de üstlenmişlerdir. Ancak bütün sosyal kurumlar gibi bu teşkilatlar da zaman içinde kendi asli misyonlarından uzaklaşmış, Moğol istilasının yaratmış olduğu ekonomik ve sosyal düzensizlik neti- cesinde yerlerinden olan ve herhangi bir eğitimden geçmemiş, işbilmez gençlerin toplandığı yerler olmuşlardır. Zamanla çatışmalar da kaçınılmaz olmuş, bu gençler, çeşitli isimler altında halka zulmetmişlerdir. Bu çalış- mada, semiyotik inceleme yöntemi kullanılmış, Ahilik teşkilatının Ortaçağ Anadolu şehirlerindeki sosyo-ekonomik hayata katkıları, idari biçimleri; aynı zamanda bozulma nedenleri üzerinde durulmuştur.

Anahtar Sözcükler: Ahilik, Ahilik Teşkilatı, Moğol İstilası, Tarikat Ahkamı, Anadolu’da Sosyo-Ekonomik Hayat.

 

Abstract

In Ibn Battuta travel, it is stated that the Ahilik organization performs important functions in Anatolia. To gather young people under one roof, to make them artisan, to teach methods and adapts to young people; that is to say in the language of education today, to teach values, to satisfy the giants, to get together, to have fun and so on. Such activities are still important today in order to ensure social balance and peace. In addition, the Ahilik organizations have undertaken important activities, such as the protection of cities and the organization of the people against the Mongols, especially in the years when the Mongol invasion ruled in Anatolia. However, like all social institutions, these organizations have become places where young people who have not been trained and who have not been educated have been gathered in the course of time due to the economic and social disorder that the Mongolian invasion has created, which has moved away from their original missions. Over time, conflicts have become inevitable, and these young people have persecuted people under various names. In this study, the method of semiotics was used. The socio-economic life contributions of the Ahilik organization in medieval Anatolian cities, their administrative forms; At the same time, the causes of deterioration are emphasized.

Keywords: Ahilik, The Organizations of Ahilik, Mongol İnvasion, so- cial and economic life in Anadolu.

Yazar: Doç. Dr. Mehmet YILMAZ

Yıl: 2018
İlgili Dosyalar