AHİLİK KURUMUNUN POMAK MÜSLÜMANLARI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

THE EFFECTS OF THE AHI COMMUNITY ON POMAK MUSLIMS

Özet

Pomak Müslümanları; Bulgaristan’da, Batı Trakya’da ve Doğu Makedonya’da yaşamaktadır. Türkiye’de ise Pomaklar, genel olarak Trakya bölgesinde yaşamaktadır. Bu ülkelerde farklı isimlerle tanımlanan Pomaklar, dil olarak Bulgarcaya çok yakın olan Pomakça konuşurlar. Pomaklar, Osmanlı Devleti’nin Bulgaristan’ı fethinden önce İslamiyet’i kabul eden sakinlerdendir. Bulgarlar tarafından, Hz. Muhammed’e inanan Bulgarlar olarak tanımlanmaktadır. Pomaklar, etnik olarak Slav kimliğine sahiptir. Bulgaristan’ın fethi sırasında Anadolu’dan gelen Türklere maddi ve manevi yardımlarda bulunmuşlardır. Bundan dolayı, Bulgarlar, bu topluma “Pomak” (Yardım eden) ismini vermiştir. Osmanlı döneminde “öncü” ve “ileri keşif” kollarında aktif görevlerde bulunmuşlardır. Yaklaşık 500 yıl Osmanlı egemenliğinde kalan Bulgaristan halkının bir kısmını oluşturan Pomaklar, Ahilerin yaşayışlarından da etkilenmiştir. Ahiler, Balkanlar’da sosyalleşme adına birçok hizmetlerde bulunmuştur. Bunlardan en önemlisi; Hristiyan hukuk sistemine karşı sosyal adalet sistemini geliştirmiştir.
Bu çalışmada, Pomak Müslümanlarının kimliği, inancı ve kültürü hakkında bilgiler verilmiştir. Türk kültür ve tarihine damgasını vuran ahilik kurumunun değerlerinin Pomakların sosyal hayatına etkileri araştırılmıştır. Balkanlar’da Ahilerin şehirlerden köylere kadar sosyal hayatın kontrol görevini üstlendiklerine dair bulgulara ulaşılmıştır. Ayrıca çalışmada, Pomakların yaşadığı bölge olan Rumeli’nin İslamlaşmasında Ahilerin rolüne değinilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Pomak Müslümanları, Ahilik, Osmanlı Devleti, Balkanlar.


Abstract

Pomak Muslims live in Bulgaria, Western Thrace and East Macedonia. In Turkey, Pomaks generally live in the Thrace region. The Pomaks, defined by different names in these countries, speak Pomak language, which is very close to the Bulgarian language. Pomaks who accepted Islam before the conquest of Bulgaria by the Ottoman Empire are the inhabitants of that empire. By the Bulgarians, they aredefined as the Bulgarians who believe in Hz. Muhammad. Pomaks are ethnically Slavic. During the conquest of Bulgaria, they helped the Turks who came from Anatolia materially and spiritually. For this reason, they were given the name “Pomak” (Helper) by the Bulgarians. During the Ottoman period, they were active in the “Pioneer” and “Advanced Discovery” branches. The Pomaks, who constituted some of the Bulgarian people who remained under Ottoman rule for about 500 years, were influenced by the life of the Ahi-order. They have been in many services on behalf of socializing in the Balkans. The most important one is that they have developed a social justice system against the Christian legal system.
In this study, it is given information about the identity, belief and cul- ture of Pomak Muslims. The effects of the Ahilik institution, which marked Turkish culture and history, on the social life of the Pomaks are investigated . In the Balkans, it has been found that the Ahis have roles in the control of social life from the cities to the villages. In addition, the role of Ahis in the Islamization of Rumeli, the region where the Pomaks lived, is mentioned in the study.

Keywords: Pomak Muslims, Akhism, Ottoman Empire, Balkans.

Yazar: Dr. Öğretim Üyesi Remzi BULUT

Yıl: 2018
İlgili Dosyalar