AHİLİĞİN HZ. MUHAMMED DEVRİNDEKİ TEMELLERİ

THE BASIS OF AKHISM IN THE PERIOD OF PROPHET MUHAMMAD

Özet
İslam dini inananların kardeş olduğunu belirtmiştir. Mekke döneminde
Hz. Muhammed, kendisine inanan insanların birlikte hareket etmelerini
ve birbirlerine destek olmalarını sağlamıştır. Hz. Muhammed, Erkam’ın
evini karargâh yaparak bir araya gelen müminlere nasıl hareket etmeleri
gerektiğini ilk ağızdan açıklıyordu. Mekke’de can güvenliği kalmayınca
Hz. Muhammed, inananlara Habeşistan’a hicret etme önerisinde bulundu.
Yüzü aşkın Müslüman Habeşistan’a göç etti.
Mekke’de kalan Müslümanlar, Ebu Talib mahallesinde bir araya geldiler
ve yaklaşık üç yıl birbirlerini destekleyerek böyle yaşadılar. Bu iyi bir
kardeş ve akraba dayanışması örneğidir.
Medine’ye hicret eden Müslümanların Medineli Müslümanlarla kaynaşmalarını
ve bu yeni yurda yerleşip tutunmalarını sağlamak amacıyla
Hz. Muhammed, “İnananlar kardeştir” ayetinin değişik bir uygulamasını
teoriden pratiğe döktü. Mekkeli muhacir Müslümanlarla Medineli Müslümanları
“ahdî kardeş” yaptı. Bu uygulamaya kaynaklarımız “Muahat”
demişlerdir. Medineli bir Müslüman, Hz. Muhammed’in kardeş yaptığı
Mekkeli mühacir Müslümanı alıp evine götürdü ve evini, ekmeğini ve
imkânlarını onunla öz kardeşi gibi paylaştı. Böylece Mekkeli muhacir Müslümanların
iaşe ve ibate problemleri çözüldü ve iki toplum birbirini yakından
tanıdı ve kaynaştı.
Hz. Muhammed’in bu uygulamaları sonraki İslam toplumlarına örneklik
teşkil etti. Bu cümleden olarak İslam’ı kabul eden Türk toplulukları
da kurdukları devletlerde İslam’ın ilk dönemindeki uygulamaları daha da
geliştirerek yeni bazı kurumlar ihdas ettiler. Selçuklularda ve Osmanlılarda
gördüğümüz Ahilik ve Fütüvvetin Hz. Muhammed dönemindeki kardeşlik
anlayışı ve onun değişik uygulamalarıyla yakından ilişkisi olduğunu söyleyebiliriz.

Anahtar Sözcükler: Ahilik, Muahat, Ahdî Kardeşlik, Hz. Muhammed Devri.

Abstract
According to Islam the believers are brothers of one another. The
Prophet Muhammad provided that all the believers act together and support
each other in Macca. He stated in person how muslims act, who got
together in Erkam’s house. After having found no safety in Macca, he encouraged
the muslims to migrate to Habashistan. More than a hundred
muslims migrated to Habashistan.
The muslims stayed in Macca got together in Abu Talib neighborhood
and lived by supporting each other about three years. Its definitely a good
example of solidarity of brothers and relatives.

In order to settle the brotherhood between Maccan muslims migrated
from Macca and the muslims in Madina, the Prophet put a different approach
of the verse of Quran, “The believers are but brothers”, into practice.
The prophet established a brotherhood between the Muslims migrated
from Macca and the muslims in Madina. Our sources declare this bond
as “mu’akhad”. Each Ansar took a Muhajir (Meccan) as his “brother”
and shared his house, harvest and facility with his brother. In this sense,
subsistence and accommodation problems of Maccan muslims were solved
and these two communities became familiar with each other and lived in
harmony.
This kind of practices of the Prophet Muhammad became example
later in Muslims’ live. From this point of view, Turkish communities embraced
Islam established new institutions by developing the previous practices
of muslims in early Islamic period. It can be said that Akhism and Futuvva
seen in Ottomans and Seljukids have a close relationship with the brotherhood
concept in the period of the Prophet Muhammad and its different
variations.

Keywords: Akhism, Mu’akhad, Brotherhood, The Period of Prophet
Muhammad.

Yazar: Prof. Dr. Rıza SAVAŞ

Yıl: 2017
İlgili Dosyalar