AHİ BİRLİKLERİ İLE BİZANS LONCALARI ÜZERİNE BİR DENEME

AN ESSAY ON THE AHİS AND BYZANTİNE COLLEGİA

Özet
Akdeniz’de İ.S. 7. ve 10. yüzyıllar arasında Anadolu kıyılarında ve
Karadeniz’de deniz taşımacılığı, Bizans ticaret gemileri ve Bizanslı tacirler
tarafından yapılıyordu. Bizans dış ticaretinin, daha çok lüks eşyalar ile
en gelişmiş olduğu IX. yüzyıla kadar özellikle başkentin sanayisi, loncalara
bölünmüş şirketler altında örgütlenmiştir. Loncaların görevlerinden
birisi devletin, kent ekonomisini daha kolay denetlemesini sağlamaktır. Bir
loncaya kabul edilmek için usta, zanaatkârlık gibi vasıflar ile giriş ücreti
ödenmesi gibi bazı koşullar gerekmekteydi. Mutlak olarak şart olmasa da
genelde çocuk, baba mesleğini sürdürürdü. Bu koşulda bile kendiliğinden
loncaya alınmazdı. Her lonca kendi başkanını seçerdi ve bu seçimin vali
tarafından onaylanması gerekirdi.
Her lonca, üyeleri için gerekli olan bütün hammaddeleri satın alır
ve bunları her birine dağıtırdı. Bitmiş ürünler kentin açıkça belirlenmiş
bölgelerinde ya da yerel pazarlarda o ürün için ayrılmış bölümlerde satışa
sunulurdu. Ekonomik ve ticari hayatın esasını teşkil eden lonca teşkilatı
sarayın, ordunun ve halkın ihtiyaçlarına cevap vermek ve bunun yanında
zanaatkâr ile tacirlerin menfaatlerini korumak amaçlarını taşımaktaydı.
Loncalar, sarayın kullandığı yüksek kaliteli ürünlerin üretimini yapan imparatorluk
loncaları ve halkın tükettiği ürünlerle ilişkili olan kamu loncaları
olarak ikiye ayrılmaktaydı. Lonca üyelerinden birçoğu, eşlerinin,
işçilerinin ve çıraklarının kendilerine yardım ettiği evlerinde çalışırlardı.
Çıraklar, eğitimlerine çok küçük yaşlarda başlardı. Bunu, ödenecek
ücret karşılığında ustalarının onları iki yıl eğitmelerini güvenceye alan bir
anlaşmayla yaparlardı. İki taraftan birinin anlaşmayı ihlali para cezasıyla
cezalandırılabilirdi. Ortalama bir zanaatkârın atölyesi genelde çok küçüktü.
Korinthos’taki kazılarda elde edilen bilgilere göre usta bir zanaatkârın,
nadiren ikiden çok yardımcısının olduğunun görüldüğü bu uygulama genelde
kullanılmıştır. Loncadan herhangi bir sebeple çıkarılmış kişiler işsiz
kalmamakla birlikte, kendisini işe alan kişi adına çalışmalar yaparak
serbest olarak çalışma imkânları da vardı. Bu makalede Ahi Birlikleri ile
Bizans Loncaları karşılaştırılacaktır ve yeni bazı bilgiler ortaya konulmaya
çalışılacaktır.
Anahtar Sözcükler: Bizans Dönemi, Loncalar, Ortaçağ, Ahiler, Anadolu.

Abstract
During the 7th and 10th centuries A.D., sea transport was carried out
by the Byzantine trade vessels and Byzantine merchants on the Anatolian
coast and in the Black Sea. Byzantine foreign trade is the most developed
with more luxury goods IX. Up to a hundred years, especially under
the capitals industry, loncalara divided companies. One of the tasks of the
Loncalar is to make it easier for the state to monitor the urban economy. In
order to be admitted to a longee, some conditions were required, such as
master, artisanship and the payment of entry fees. Although not necessarily
an absolute necessity, the child continued his father’s occupation. Even in
this condition, it was not taken to the loner by itself. Each guild chose his
own president and this election must be approved by the public.
Each guild buys all the raw materials needed for its members and
distributes them to each. The finished products were sold in clearly defined
regions of the city or in the local markets for the product. The guild
organization which constitutes the basis of economic and commercial life
carried the aims of responding to the needs of the palace, the army and
the people, as well as protecting the interests of artisans and merchants.
Loncalar was divided into two categories: the empire loner who produced
the high quality products used by the palace, and the public loner who was
associated with the products consumed by the people. Many of the guild
members worked in their homes where their wives, workers, and apprentices
assisted them.
The apprentices started their training at very young ages. They did
this with an agreement that guarantees their masters to train them for two
years in return for the pay. A breach of agreement by either side could
be punished by a fine. The average craftsman’s workshop is usually very
small. According to the information obtained from the excavations in Korinthos,
this practice, which is seen as a master craftsman, and rarely a super-
assistant, is often used. Those who were removed for any reason were
not unemployed, but also had the opportunity to work freely by working on
behalf of the person who hired him. In this article, Ahi associations and
Byzantine rulers will be compared and some new information will be tried
to be revealed.
Keywords: Byzantium, Byzantine Collegia, Medieval Period, Ahis,
Anatolia.

Yazar: Prof. Dr. Ergün LAFLI

Yıl: 2017
İlgili Dosyalar