AHÎLİKTEKİ ÇALIŞMA, KAZANMA VE TÜKETİM AHLAKININ OLUŞMASINDA HADİSLERİN ETKİSİ

THE EFFECT OF HADİTHS ON AKHISM’S WORKING, PRODUCTION AND CONSUMPTION MORAL FORMATION

Özet
Günümüz Müslüman toplumlarında çalışma kültürü, iş-hizmet üretme
anlayışı ve tüketim ahlakıyla ilgili bazı problemler mevcuttur. Söz konusu
problemlerin aşılmasında Ahîlik Teşkilatı’ndaki çalışma alışkanlığı, şekli
ve tüketim anlayışının önemli bir imkân sunduğu söylenebilir. Araştırmamızda,
Ahîlik’teki çalışma, kazanma ve tüketim ahlakının kaynağı üzerinde
durulmaktadır. Konu bağlamında şu tespitler yapılmaktadır: Bir;
Ahîlik’teki çalışma felsefesinin oluşmasında, Hz. Muhammed’in çalışmayı
yücelten ve teşvik eden hadisleri belirleyici olmuştur. İki; ölçü ve tartıya
dikkat etmeyi, aldatmamayı, doğru sözlü olmayı, kaliteli hizmet üretmeyi,
üretici ve tüketicinin haklarına riayet etmeyi içeren çok sayıda hadis
mevcuttur. Hz. Peygamber’in bu içerikteki hadisleri; Ahîlik’te önemli bir
yeri bulunan kaliteli iş üretme felsefesi, çalışma hayatında belli standartlar
getirme ve kalite kontrolü mekanizmasının esin kaynağı olmuştur. Üç;
Ahîlik’te çalışma ahlakı kadar tüketim anlayışı da önemsenmiştir. Adı geçen
kurumun tüketim anlayışını özetleyen “Kendin muhtaç iken bile, başkalarına
verecek kadar cömert ol; haram yeme; haram içme; kazandığını
muhtaç insanlarla paylaş…” şeklindeki ilkeler bu bağlamda değerlendirilebilir.
Sözü edilen ilklerin kaynağı ise “sahip olunanı ihtiyaç sahipleriyle
paylaşmayı teşvik eden, cömertliği öven, yetim, fakir, dul, kimsesiz gibi yardıma
muhtaç insanlara yardımda bulunmayı öğütleyen, tüketimde haram
gıda, israf ve cimrilikten kaçınmayı tavsiye eden hadislerdir.

Anahtar Sözcükler: Ahî Evran, Ahîlik, Çalışma, Kazanma, Tüketim.

Abstract
In today’s Muslim societies, there are some problems related to working
culture, understanding of work-service generation and consumption
ethics. It can be said that work, ethics of work and understanding of consumption
are important opportunities in overcoming these problems. Our
study focuses on the study of Akhism, the source of the morality of winning
and consumption. In the context of the subject, the following determinations
are made: One; In the formation of the working philosophy in Ahism,
the hadiths that inspired and encouraged prophet Muhammad’s work were
decisive. Two; There are many hadiths which include not paying attention
to measure and scale, not deceiving, being verbally correct, producing quality
service, observing the rights of producers and consumers. The hadiths
of the Prophet in this context; the philosophy of producing quality work,
which has an important place in the Ahism, has been a source of inspiration
for bringing certain standards in working life and quality control mechanism.
Three; the understanding of consumption as much as the ethics of
work in Ahism is also considered. As the saying goes, “Even when you are in need, be generous enough to give to others; don’t eat forbidden food an
drinking; share with those in need ...” principles can be considered in this
context. The source of the mentioned firsts is “to encourage sharing with
needy owners, praising generosity, orphans, widows, orphans who are in
need of help, it is the hadeeth which recommend to avoid food, waste and
stinginess in consumption.

Keywords: Ahî Evran, Akhism, Working, Earning, Consumption.

Yazar: Doç. Dr. Mustafa ÖZKAN

Yıl: 2017
İlgili Dosyalar