21. YÜZYILDA AHİLİK VE MARAŞ ESNAFI

MARAŞ TRADESMAN AND AKHISM IN THE 21ST CENTURY

ÖZET
Anadolu’da Ahiliğin kurucusu, Şeyh Nasuriddin Mahmud’un doğum yeri İran’ın Hoy şehridir. Daha sonraları Ahi Evran olarak anılan Şeyh Nasuriddin Mahmud, kurmuş olduğu çarşıda evvela debbağları ardından çeşitli işlerle meşgul olan zanaatkârları teşkilatlandırmış, özellikle I. Alaaddin Keykubat’ın destek ve teşvikiyle Anadolu’da,   Ahiliğin kuruluş ve gelişimini başlatmıştır. Türklerin İslam’ı kabulü ve Anadolu’ya yerleşmeleriyle birlikte kendilerine has yiğitlik, cömertlik ve kahramanlık vasıflarının yanında İslami Tasavvuf düşüncesi de Ahiliğin belirleyici vasfı olmuştur. Ahi Evran, meslek anlayışıyla olduğu kadar hayatıyla da topluma örnek olmuş; çalışkan, cömert, dürüst bir cemiyet hayaliyle Ahi zaviyelerini kurup yaygınlaştırmıştır. Böylece Türk esnaf zanaatkâr ve ticaret erbabının asırlarca sahip olduğu iş ve mesleki ahlak prensiplerinde belirleyici unsur olmuştur. Bu bağlamda günümüz esnaf ve zanaatkârlarının Ahiliği ne kadar bildikleri ve Ahi Evran’ın prensiplerine ne kadar bağlı oldukları bu araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Araştırma nitel desendedir. Veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen görüşme formuyla elde edilmiştir Araştırmanın çalışma grubunu Kahramanmaraş şehrinde bulunan Kapalı Çarşı’daki geleneksel zanaatlarla uğraşan meslek erbabı oluşturmaktadır. Araştırmada elde edilen veriler araştırmacı tarafından içerik analizi yoluyla çözümlenmiştir. İçerik analizinde temel olarak yapılan iş, benzer verileri belirli kavramlar ve temalar çerçevesinde birleştirerek okuyucunun anlayabileceği şekilde düzenleyip yorumlamaktır. Bu bağlamda Kahramanmaraş esnaf ve zanaatkârlarının her bir soruya verdiği cevaplar benzerlikleri bakımından gruplandırılarak yorumlanmış, ayrıca bazı esnafın belirtmiş olduğu ifadeler aynen yazılmıştır. Verilerin analizi bir ay sonra tekrar edilmiş ve alan uzmanı başka bir araştırmacı tarafından da yapılarak karşılaştırılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Ahilik, Kahramanmaraş, Ahi Evran, Esnaf, Zanaatkâr

ABSTRACT
The birthplace of Sheikh Nasuruddin Mahmud,the founder of the Akhism in Anatolia , is the Hoy City of Iran. Sheikh Nasuriddin Mahmud, who later referred to as Ahi Evran , organized the debbagas first and craftsmen who were engaged in various activities after them ,especially with the support and encouragement of Alaadin Keykubat I. With the adoption of Islam by Turks and their settlement in Anatolia, their own distinctive valor, generosity and heroism, in addition to Islamic Sufism, had been the decisive qualification of Akhism. Ahi Evran had served as a model with his life as much as understanding of his profession and he founded and popularized Akhi zawiyas with the dream of a hardworking, generous and honest society. Thus it became a determinant factor in the moral code of professional ethics posessed by Turkish craftsmen and tradesmen for centuries. In this context, the purpose of this research is formed by today’s tradesmen and craftsmen’s knowledge about Akhism and their dependance to Akhism principles. The research is in qualitative design. The datas of the research are gotten by the interview form developed by the researchers. The study group of the research is the profession experts dealing with the traditional crafts in the closed bazaar in Kahramanmaraş city. The data obtained from the research were analyzed by the researchers through content analysis from the qualitative analysis techniques. The main task in content analysis is to organize and interpret similar data in a way that readers can understand by combining them with specific concepts and themes. In this context, the tradesmen and craftsmen of Kahramanmaraş ‘s answers to each question are grouped in terms of similarities, and some of the tradesmen’ s expressions are written exactly as the same as they stated. The analysis of the data was repeated a month later and it was also compared by another investigator who is a domain expert.

Key Words: Akhism, Kahramanmaraş, Ahi Evran, Tradesman, Craftsman

Yazar: Prof. Dr. Selma YEL, Doç. Dr. Cengiz ÖZMEN

Yıl: 2020
İlgili Dosyalar