18.YÜZYILA KADAR OSMANLI DEVLETİ’NDE AHÎLERDE KOLEKTİVİZM RUHU VE SOSYAL HAYATA ETKİLERİ

Özet
Osmanlı Devleti’nde Lonca teşkilatı da kendisinden önce ortaya çıkan Ahî yapısına benzer şekilde sosyal, kültürel ve ekonomik faydaları ile ön plana çıkmış toplumsal bir kurumdur. Osmanlı kentlerinde faaliyet gösteren zanaat ve ticaret loncaları, ekonomik ve ticari hayatın merkezi kurumları olarak karşımıza çıkmaktadır. Lonca teşkilatları da yukarıda yönetsel ve ekonomik fonksiyonları yanında aynı zamanda birer sosyal kurum olarak da önemli bir işlev görmüşlerdir. Osmanlı Devleti’nin iktisadi görüşü çatışma ve rekabeti değil; dayanışmayı temel almaktadır. Osmanlı İktisadi hayatta çatışmayı önleme rekabetten kaçınma ilkesi ile bireysel düzeyde yönetim-organizasyon ve örgütsel davranış alanlarında kendi aralarında işbirliğini ön plana çıkarılması amaçlanmıştır. Lonca teşkilatlarının temelinin dayanışmaya ve işbirliğine dayanması esnaf örgütlerinde bireysellik derecesinin düşük, kolektivizmin (toplulukçuluk) yüksek olduğunun bir göstergesi olarak düşünülebilir. Kolektivizmin toplumsal ruha dönüştürülmesi için Esnaf Sandığı, Esnaf Vakfı, Esnaf Kesesi v.b gibi her esnafa ait yardım sandıkları oluşturulmuştur. Maddi durumu iyi olmayan veya hasta olan esnaflara da yine bu sandıklardan yardımlarla esnafın sosyal güvenliğinin sağlanması amaçlanmıştır. Ahiler, dul ve yetim, yoksul, güçsüz, hasta gibi kişilerin temel ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik eylemlerde bulunmuşlar. Aynı zamanda yaşadıkları bölgenin temel sosyal ihtiyaçlarını karşılayarak, yaşadıkları bölgenin koşullarını iyileştirilmesiyle sosyal barış amaçlanmıştır. İktisadi sosyal güvenlik ve iktisadi sosyal barışı temel almayan iktisadi yapı ve anlayışı, milletin varlığını devam ettirebilmesi mümkün değildir. Bu nedenlerdir ki Ahilik düşünce sistemi ve teşkilatlanması temel hedefini, güçlü bir kolektivizm ruhunun teşekkülü ve bunun yaşatılması için iktisadi sosyal güvenlik ve iktisadi sosyal barışı temel alan sağlam bir iktisadi yapıyı kurma yönünde belirlemiştir. Makalemizde Ahîlerin kolektivizm ruhu ile gerçekleştirilen ‘’sosyal güvenlik’’ ve ‘’sosyal barışın’’ temellendirilmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Sözcükler:   Osmanlı   Devleti,   Kolektivizm,   Ahîler,   Sosyol
Ekonomik Hayat

Abstract
He guild organization in the Ottoman Empire is a social institution that has come to the fore with its social, cultural and economic benefits similar to the Ahi structure that emerged before it. Crafts and trade guilds operating in Ottoman cities are the central institutions of economic and commercial life. In addition to their managerial and economic functions, the guild organizations have also played an important role as social institutions. The economic view of the Ottoman Empire is not conflict and competition; solidarity. It is aimed to emphasize the principle of avoidance of competition in the Ottoman economic life, the principle of avoiding competition and the cooperation among themselves in the fields of management-organization and organizational behavior at the individual level. The foundation of the guild organizations is based on solidarity and cooperation, and it can be thought that the degree of individuality in artisan organizations is low and collectivism is high. In order to transform the collectivism into the social soul, aid chests have been created for all tradesmen such as the Tradesmen Fund, Tradesmen Foundation, Esnaf Sac. It is aimed to provide the social security of the tradesmen with the help of these chests from the tradesmen, who are not well-off or sick. Ahiler, widows and orphans, poor, powerless, sick people, such as the basic needs of the people have taken action to meet. At the same time, social peace was aimed by improving the conditions of the region where they live by meeting the basic social needs of the region where they live. Economic social security and economic social peace based on the economic structure and understanding of the nation is not possible to continue to exist. For these reasons, the main goal of the Akhism thought system and organization is to establish a sound economic structure based on economic social security and economic social peace for the formation of a strong spirit of collectivism and its survival. In our article, it was aimed to m m ’social security‘ ‘and esi social peace esi esi based on the spirit of collectivism.

Keywords: Ottoman State, Collectivism, Ahi on, Sociol Economic Life

Yazar: Sinan DOĞAN

Yıl: 2019
İlgili Dosyalar